Misja Polskiej Lewicy

1. Demokratyczna lewica w centrum swoich działań stawia wyzwolenie człowieka. Jej celem jest wolność i sprawiedliwość. Lewica uznaje, że ludzie mogą być wolni wtedy tylko, gdy nierówności materialne są ograniczone i nikt nie pozostaje bez pomocy. Demokratyczna lewica nie odrzuca systemu prywatno-rynkowego, ale uznaje konieczność aktywnego i korygującego oddziaływania państwa.

2. Wiele środowisk i organizacji, działających pod sztandarem lewicy sprzeniewierzyło się jej misji i tożsamości. Partie komunistyczne w wielu krajach ustanowiły zbrodnicze dyktatury, depcząc demokrację i ustanawiając skrajnie nieefektywny system gospodarczy.

3. W Polsce pod sztandarami lewicy zapisano piękne karty historii, ale też dopuszczono się zbrodni i wysługiwano się okupantowi. Piękną kartę demokratycznej lewicy zapisał przede wszystkim PPS. PZPR sprawowała w Polsce władzę dyktatorską. Mimo, ze skupiała – obok wielu oportunistów – ludzi dobrej woli zapisała czarna kartę w historii polskiej lewicy.

4. Po demokratycznym i niepodległościowym przełomie w roku 1989 nie powiodły się próby odbudowy demokratycznej lewicy. Większość środowisk określających się jako lewicowe, porzuciła najbardziej elementarne cele socjalne i podporządkowało się neoliberalnej ideologii. Duża część działaczy rządzącej w ostatnich latach nominalnej lewicy dopuściła się korupcji. Polacy – którzy w większości akceptują lewicowe wartości i postulaty – udzielili w ostatnich wyborach poparcia ugrupowaniom prawicowym lub nie wzięli w wyborach udziału.

5. Autentyczna i silna lewica jest jednak Polsce niezbędna. Rządzący dziś pod hasłami „naprawy” konserwatywno-socjalny PiS zagraża demokratycznym standardom i nie jest zdolny do wykrystalizowania racjonalnej, uwzględniającej interesy wielkich grup społecznych, polityki społeczno-gospodarczej. Z innych przyczyn nie mniejsze obawy obawy budzi perspektywa rządów liberalno-konserwatywnej PO. Projekty tej partii wyrażają krótkookresowe interesy najzamożniejszych, wąskich grup – przede wszystkim wielkiego biznesu. Rezultatem rządów PO musiałby być dalszy wzrost nierówności i wzmożenie konfliktów społecznych. Otwierało by to drogę do władzy skrajnym populistom z pod znaku Samoobrony i LPR-u.

6. Pilnym zadaniem lewicy jest zapobieżenie realizacji programów ekstremalnych – zarówno w sferze polityki jak i gospodarki oraz życia społecznego. Równie ważne jest skuteczne przeciwstawienie się w zakresie polityki zagranicznej działaniom konfliktującym Polskę z Unią Europejską i nie dopuszczenie do złamania standardów państwa świeckiego. Lewica w żadnym jednak razie nie może blokować działań zmierzającej do rzeczywistej naprawy państwa, a szczególnie ukarania osób, które dopuściły się korupcji. Lewica musi też wspierać wszelkie działania na rzecz ochrony suwerenności polskiego państwa i egzekwowania naszych praw w Unii. W polityce społeczo-gospodarczej lewica musi stanowczo wystrzegać się wszelkiej socjalnej demagogii i wysuwać tylko takie postulaty, które są realnie możliwe do spełnienia. 

7. Lewicy powinna – w pluralistycznym nurcie - skupić wszystkie środowiska akceptujące jej tożsamość i przynajmniej znaczną część wspólnie uzgodnionego programu. W lewicowym ruchu nie może być jednak miejsca dla ludzi skompromitowanych nadużyciami władzy i korupcją. Lewicy nie powinni reprezentować ludzie, którzy w przeszłości pełnili ważne funkcje w systemie autorytarnym, a szczególnie uczestniczyli w prześladowaniu demokratycznej opozycji. Także ci, którzy w ostatnim okresie sprzeniewierzyli się rażąco pryncypialnym zasadom lewicowej tożsamości.

8. W centrum programu lewicy znajdują się postulaty społeczno-gospodarcze. Lewica musi usilnie zabiegać przede wszystkim o ograniczenie wielkich nierówności w położeniu materialnym. Szczególne znaczenie dla realizacji tego celu ma zmniejszenie bezrobocia, sprawiedliwy system podatkowy oraz utrzymanie i racjonalizacja ochrony socjalnej. Mówimy jasno: w perspektywie kilku najbliższych lat nie jest możliwe zmniejszenie ogólnego poziomu obciążeń podatkowych, ale celowe i konieczne jest sprawiedliwsze rozłożenie ciężarów i zmniejszenie deficytu budżetowego.

9. Najważniejsze zmiany w systemie podatkowym muszą obejmować: (1) wprowadzenie zasady, że od równych dochodów płaci się równe podatki, (2) urealnienie progresji podatkowej przez wprowadzenie, dla ludzi o najniższych dochodach, dodatkowej niskiej stawki (15%), (3) wprowadzenie ulgi podatkowej z tytułu wychowania dzieci. Niezmiernie ważne jest rzeczywiste przeciwstawienie się unikaniu obciążeń podatkowych przez: surowe karanie za nieewidencjonowanie przychodów, zwalczanie wszelkich form „transferu kosztów”, zakaz działania podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w „rajach podatkowych”. Podatek VAT powinien pozostać zróżnicowany. Nie należy dalej obniżać podatku CIT. Wolny od podatku spadkowego powinien być podstawowy majątek rodzinny (szczególnie mieszkanie i standardowy dom). Dziedziczenie wielkich fortun powinno być opodatkowane.

10. Zwalczania bezrobocia nie może się dokonywać przede wszystkim kosztem ograniczania praw pracowniczych. Czynnikiem podstawowym musi być stymulowanie tempa wzrostu gospodarczego. Lewica opowiada się za aktywną polityką makroekonomiczną (pieniężną i fiskalną), a także za stosowaniem szerokiej palety środków stymulujących zatrudnienie: przede wszystkim selektywne ulgi w obciążeniach składką ubezpieczeniową, wysokie wydatki na roboty publiczne i prace interwencyjne. Zabezpieczenie dla bezrobotnych musi ulec poprawie, ale równolegle wprowadzić należy w ograniczonym zakresie obowiązek świadczenia pracy dla bezrobotnych. Realne jest ograniczenie bezrobocia w ciągu 5-7 lat poniżej 10%.

11. Zreformowany system ubezpieczeń nie gwarantuje godnego życia emerytom, natomiast pochłania ogromne środki z budżetu państwa na dotacje dla prywatnych towarzystw emerytalnych. Ubezpieczeni muszą uzyskać prawo do samodzielnego podejmowania decyzji jaką część składki chcą skierować do komercyjnego filaru. Świadczenia z ZUS-u nie mogą być waloryzowane wyłącznie z tytułu inflacji. Muszą rosnąć przynajmniej w skali połowy tempa wzrostu płac. Wszyscy muszą płacić składki w proporcji do rzeczywistych dochodów. Podwyższyć należy do pięciokrotmości granicę dochodów powyżej której nie jest opłacana składka. Wszystkie dochody zarobkowe powinny być obciążone składką. Wprowadzenie tych zmian pozwoli na zmniejszenie przeciętnej wysokości składki, a przede wszystkim na zwiększenie najniższych świadczeń i zmniejszenie składek dla osób o najniższych dochodach (szczególnie prowadzących działalność gospodarczą na bardzo małą skalę).

12. Fiaskiem zakończył się program reformy ochrony zdrowia. Celowe jest ustanowienie zmodyfikowanego sytemu finansowania budżetowego. Tylko na tej drodze można ograniczyć ogromne koszty administracyjne. Obecny, bardzo niski poziom nakładów publicznych na ochronę zdrowia w perspektywie kilku lat musi wzrosnąć przynajmniej o 1,5 punktu procentowego PKB. Obciążenia pacjentów – już obecnie bardzo wysokie - nie mogą jednak wzrosnąć, ale warunkiem ustanowienia konkurencyjności miedzy świadczeniodawcami (i dopuszczenia prywatnych podmiotów) jest akceptacja niewielkiej odpłatności za usługi. Nie może ona być faktyczną barierą dostępu do usług ochrony zdrowia także grup o najniższych dochodach. Usługi dla niektórych pacjentów (szczególnie dzieci) oraz szczególnego rodzaju (np. w zakresie chorób przewlekłych, czy badań profilaktycznych) powinny pozostać bezpłatne. 

13. Również nakłady na edukację – szczególnie na wychowanie przedszkolne, zajęcia wyrównawcze i szkolnictwo wyższe – muszą ulec poważnemu zwiększeniu. Obecny system edukacyjny nie zapewnia równych szans startu młodzieży, a jakość kształcenia pozostawia wiele do życzenia. Zwiększenie nakładów publicznych stanowi konieczny warunek ograniczenia nadmiernej komercjalizacji systemu edukacyjnego.

14. Zarówno z powodów socjalnych jak i dla stymulowania wzrostu gospodarczego celowe i konieczne jest szerokie wsparcie państwa dla budownictwa mieszkaniowego. Opowiadamy się (niezależnie od komercyjnego budownictwa) za realizacją finansowanego ze środków budżetu państwa i budżetów gmin programu rzeczywiście socjalnego budownictwa mieszkaniowego. W ciągu najbliższych kilku lat na jego realizację przeznaczać należy nie mniej niż 5 mld zł rocznie. Budownictwo socjalne musi mieć standardowy charakter i być dostępne dla rodzin o dochodach niskich i średnich. Należy ustanowić mechanizm wykupu tych mieszkań, a środki uzyskane z tego tytułu powinny być przeznaczone na powiększenie programu budownictwa socjalnego.

15. Konieczne i celowe są oszczędności wydatków publicznych, ale polskie państwo opiekuńcze zostało już bardzo silnie okrojone. Można i należy zmienić strukturę wydatków socjalnych, jednak nie można bez poważnych negatywnych następstw społecznych ograniczyć ich ogólnych rozmiarów. Znaczne oszczędności można osiągnąć w systemie administracji państwowej i samorządowej. Ze wszech miar celowe jest zlikwidowanie powiatowego szczebla samorządowego. Nie posiada on „naturalnych” kompetencji, a jego istnienie sprzyja politycznemu nepotyzmowi i korupcji. Pewne oszczędności można też osiągnąć w administracji państwowej przez ograniczenie ilości wysokich stanowisk kierowniczych. Demagogiczne i niebezpieczne są jednak postulaty ogólnej redukcji kadr w administracji. Możliwe jest jednak zmniejszenie wydatków na takie podmioty jak kancelarie sejmu i senatu oraz prezydenta. Likwidacja senatu jest celowa nie tylko ze względu na oszczędności. W granicach do ¼ można też bez szkody ograniczyć liczebność sejmu. Utrzymanie finansowania partii politycznych z budżetu jest warunkiem wyrównania szans różnych grup społecznych i powinno być utrzymane. Zmieniona powinna być jednak dystrybucja środków, a przede wszystkim ich łączna wielkość powinna być ograniczona o nie mniej niż o 1/3.

16. W pełni efektywnie działać może tylko gospodarka prywatno-rynkowa, jednak to nie oznacza konieczności ani potrzeby totalnego sprywatyzowania wszelkich dziedzin. Publiczna własność powinna dominować w sferze usług społecznych (szczególnie w edukacji i ochronie zdrowia). W infrastrukturze transportowej (także w kolejnictwie) państwowe przedsiębiorstwa powinny odgrywać istotną rolę. Mniejszosciowe, ale istotne znaczenie powinny odgrywać publiczne przedsiębiorstwa również w sektorze finansowym, przemyśle zbrojeniowym i w przemyśle wydobycia niektórych surowców. Ponadto, pojedyncze przedsiębiorstwa publiczne działać powinny w sektorach wysokiej technologii. Polska powinna być w pełni otwarta dla inwestycji zagranicznych, ale struktura i ich charakter muszą być przedmiotem oddziaływania polityki gospodarczej. Oddziaływanie państwa na sektor przedsiębiorstw publicznych nie może dokonywać się w obecnej postaci. Zlikwidowana musi być obecna „rządowa nomenklatura” przy obsadzie stanowisk kierowniczych.

17. Bank centralny powinien pozostać niezależny od rządu, ale ograniczyć należy wielkość RPP a w przyszłości zmniejszyć wpływ instytucji politycznych na wyłonienie jej składu. Polityka makroekonomiczna (pieniężna i fiskalna) powinny być skutecznie koordynowane. Przystąpienie Polski do strefy euro powinno być zdecydowane w referendum, ale wcześniej konieczne jest wynegocjowanie warunków integracji.

18. Związki zawodowe są w Polsce słabe (skupiają małą część pracowników, są rozdrobnione i zbiurokratyzowane). Mimo pięknej tradycji instytucje partycypacji pracowniczej zostały wyrugowane z praktyki. Niedostatecznie skutecznie działa inspekcja pracy. Opowiadamy się za zmianami ustawowymi sprzyjającymi konsolidacji związków zawodowych i za surowym karaniem pracodawców utrudniających działalność związków. Zakres partycypacji pracowniczej musi być możliwie szeroki. Trzeba wzmocnić Inspekcje Pracy, ale nie może ona w zadnym razie być podporządkowana administracji rządowej.

19. Od blisko dwu lat Polska jest członkiem UE. Zostaliśmy przyjęci na surowych warunkach, ale wystąpienie z Unii godziło by w nasze podstawowe interesy. Musimy jednak usilnie i umiejętnie zabiegać o respektowanie naszych praw jako członka Unii. Decyzje budżetowe Unii na lata 2007-2013 są świadectwem ograniczenia solidarności. Polska powinna w przyszłości bezwzględnie sprzeciwiać się pogłębianiu integracji, jeżeli równolegle nie będą tworzone gwarancje solidarności. W szczególności Polska powinna wyrazić zgodę na traktat konstytucyjny (i odstąpienie od formuły z Nicei) tylko pod warunkiem uzyskania w tym traktacie gwarancji uzyskiwania wyrównawczej dotacji z unijnych środków finansowych (fundusze spójności) na odpowiednio wysokim poziomie. Polska powinna także energicznie działać na rzecz zasadniczego zmniejszenia rozdętej i kosztownej unijnej biurokracji.

20. W polityce zagranicznej i w zakresie bezpieczeństwa zewnętrznego Polska powinna utrzymywać szczególnie bliskie więzi z krajami Unii. Przyjazne stosunki ze Stanami Zjednoczonymi muszą być oparte o zasadę równości stron. Polska powinna w krótkim czasie wycofać wojska z Iraku. Na terenie Polski nie powinny być lokalizowane żadne obiekty wojskowe nie poddane kontroli polskich władz. W stosunkach ze wszystkimi krajami Polska powinna brać pod uwagę respektowanie elementarnych praw człowieka, jednak nie możemy oczekiwać, że nasz własny model ustrojowy stanowił będzie dla innych wzorzec.

21. Zagrożenie przestępczością jest w Polsce wysokie, a system prawa i aparat jego egzekwowania nie są sprawne. Zaostrzenie kar w niektórych przypadkach jest celowe, jednak największe znaczenie mają szeroko rozumiane działania profilaktyczne – szczególnie przeciwdziałanie społecznemu wykluczeniu. „Sądy specjalne” nie powinny być wprowadzane, ale regulacje prawne muszą ograniczyć proceder uchylania się od kary zamożnych przestępców. W projekcie powołania do życia CBA tkwi wielkie zagrożenie nadużycia prawa w interesie rządzącej partii. Korupcja powinna być stanowczo zwalczana, ale system instytucji do tego powołanych jest wystarczający.

22. Polska powinna pozostać krajem neutralnym światopoglądowo. Pomimo historycznych zasług Kościoła katolickiego konstytucyjna zasada rozdziału od państwa musi być przestrzegana. Nie mogą być akceptowane takie postulaty jak zaliczanie do średniej ocen wyników uczniów stopnia z religii. Finansowe wsparcie dla kościołów może dotyczyć tylko pomocy w utrzymaniu obiektów o historycznym znaczeniu. Lewica nie może zrezygnować z postulatu rozszerzenia prawa do legalnego przerywania ciąży. Nie może to być prawo niczym nie ograniczone, ale wskazanie społeczne nie może być ignorowane. Takie zresztą regulacje sprzyjają ograniczeniu rzeczywistej skali aborcji. Ograniczeniu skali aborcji z pewnością sprzyja też edukacja seksualna i dostępność (taniość) środków antykoncepcyjnych. Lewica musi też zabiegać o prawa mniejszości seksualnych, a szczególnie o ułatwienia funkcjonowania związków osób jednej płci.

23. Odsłonięcie mrocznych dziejów przeszłości, przez maksymalnie szerokie otwarcie zasobów archiwalnych dotyczących osób pełniących funkcje publiczne (lub ubiegających się o ich objęcie) jest konieczne i pożądane. Musi temu towarzyszyć ustanowienie gwarancji przed fałszywym pomówieniem. W szczególności każda osoba (niezależnie od procedur sądowych) powinna mieć prawo do wniesienia - przed upublicznieniem dotyczących jej dokumentów – własnych wyjaśnień.

24. Prawo wyborcze nie może być radykalnie zmieniane. Lewica opowiada się za pozostawienie ordynacji wyborczej generalnie o charakterze proporcjonalnym. Celowe może być wybieranie części posłów w jednomandatowych okręgach większościowych, jednak w takim przypadku progi wyborcze powinny być obniżone. Ordynacja proporcjonalna stanowi jedyną realną gwarancję względnej reprezentatywności parlamentu.

25. Lewica musi bronić przestrzegania obowiązującej Konstytucji a szczególnie respektowania zapisanych tam praw społeczno-ekonomicznych, ale także zasad parlamentarno-prezydenckiego modelu polskiej demokracji. Nie jest on wolny od wad, ale stwarza mniej ryzyka niż model silnej władzy prezydenta - także wybieranego w wyborach powszechnych.

***


Lewica, nie tylko w Polsce, znajduje się od kilku lat w defensywie. Czyniony jest jej zarzut programowej bezsilności i oportunizmu. Ten zarzut jest po części uzasadniony. Defensywna postaw lewicy jest jednak przede wszystkim konsekwencją oportunizmu lewicowych elit. Nie ma żadnych powodów by uznać, że projekty neoliberalne mają przewagę intelektualną i lepiej reprezentują interesy dużych grup społecznych. Przeciwnie, neoliberalna polityka przyniosła już szereg niekorzystnych skutków (szczególnie dramatycznie rosnące rozwarstwienie i spadek bezpieczeństwa socjalnego) a niewiele kwestii zdołała rozwiązać. Neoliberalna recepta – w Polsce proponowana przede wszystkim przez PO – w istocie rzeczy zmierza do przywrócenia społeczno-ekonomicznych realiów XIX wieku. Ład kapitalistyczny – boleśnie przekonały o tym wszystkich doświadczenia komunizmu – nie ma generalnej alternatywy. Ale może i musi to być porządek przyjazny dla dużych grup społecznych. Tylko za takim kapitalizmem może opowiedzieć się lewica.

Chcesz zostać członkiem Unii Pracy? - Skontaktuj się z nami!

Dariusz Nowak - dyrektor Biura Krajowego UP
tel: +48 517 602 605
e-mail: uniapracy.org@wp.pl


Marek Procki - Sekretarz Generalny UP
tel: +48 509 680 520
e-mail: marekprocki@op.pl

Elżbieta Zakrzewska - przewodnicząca Rady Krajowej UP
tel: +48 600 334 611

e-mail: elzbieta_zakrzewska@interia.pl

Lewicowe Media

 

 

Facebook

Twitter

Logowanie

Register at Bookmaker William Hill